Bethanie: 89 jaar hulpverlening

Op 29 oktober 1927 werd in Kortrijk de vzw Begeleidingscentrum Bethanie opgericht.

De vzw werd toen gesticht onder de benaming  Foyer de la jeune fille (Vrouwenhaard).
Aanleiding tot het stichten van de vzw was de vraag van Juffrouw Malvina-Eugenie Delespaul om na haar dood haar eigendom in de Doorniksestraat een sociaal caritatief doel te geven. 
De doelstelling van de nieuwe vzw werd: 
"Het tot stand brengen, in stand houden en ontwikkelen van alle werken ter bevordering van de materiële, fysische, intellectuele, morele, sociale en religieuze belangen van de vrouw en in het bijzonder van het meisje.
Zij beoogt tevens de toewijding van de vrouw voor werken in de kolonies, zowel missionaire als burgerlijke aan te moedigen en deze werken op een doeltreffende wijze te steunen."

De eerste voorzitster werd mevrouw Goethals-Mols.
Ze zou dertig jaar voorzitster blijven, tot 1957. 
De stichters deden  van bij de start een beroep op de Zusters van Sint Vincentius à Paulo om het werk te realiseren.  
De zogenaamde 'papnonnen' (bekend om hun brede hoofddeksel dat met veel 'pap' gesteven moest worden) bleven betrokken bij de vzw tot ze in 1968 Kortrijk verlieten. Hun werk werd verder gezet door de Zusters van Liefde van Heule, waarbij - tot eind 2000 - een kleine kloostergemeenschap van 4 zusters inwoonde. Pas in 1976 werd de eerste leken-opvoedster aangenomen. 
Met de pensionering van de jongste zuster, die ook directrice was, beëindigde eind  2000  een samenwerking van 73 jaar tussen de private vzw Bethanie en de  zustergemeenschappen.

Eind 1928 werd als één van de  werken van  de vzw ,  'Home Bethanie' opgericht in de Lange Steenstraat. Door de industrialisering en commercialisering van de stad kwamen er heel wat meisjes en jonge vrouwen van het platteland werken in de stad. Zij waren overgeleverd aan eventueel minder goede bedoelingen van hoteliers en restauranthouders. De vzw wou hen een thuis bieden waar ze een stuk familiaal leven konden vinden. De werken  van de vzw waren in die beginperiode zeer divers. Het verstrekken van warme maaltijden was één van de belangrijkste eerste werken en stond in de geschiedenis van Bethanie steeds hoog op de prioriteitenlijst (tot 600 warme maaltijden per week). Tot eind de jaren tachtig van vorige eeuw, had Bethanie een sociaal restaurant waar er voor een zachte prijs kon gegeten worden. 

De vzw bood ook plaats aan andere organisaties die er vergaderden (o.a. Kinderwelzijn, Dienende Liefde (later : vzw Sociaal Centrum)). Er waren op een bepaald moment 14 avondcursussen. Er was werkbemiddeling voor de jonge meisjes. De Dames van het Bestuur en de zusters brachten dagelijkse bezoeken  aan zieken en behoeftigen. Tijdens de oorlog, waarbij de vzw ook oorlogsschade opliep,  werden alle inspanningen verhoogd. Er waren diverse naaikringen actief onder het dak van de vzw : Missienaaikring, Naaikring van de Koningin,… Het bieden van overnachting was zoals eerder benoemd, ook steeds prioritair van bij het begin. In 1935  was het aanbod  gegroeid naar 22 bedden.

In 1935 werd de naam van de vzw veranderd in vzw Home Bethanie.
Na de oorlog ervaarde de vzw dat  vooral nood aan huisvesting groeide (logiesverstrekking) en dat de behoefte aan maaltijden afnam (ook omdat er op de werkplaatsen zelf refters werden ingericht). De plaats die opvang en huisvesting innam binnen de doelstellingen van de vzw werd steeds groter.

In 1957 werd het huis aan de Doornikstraat verkocht en het huidige gebouw aan de Zandstraat 26 werd opgericht. Het bood overnachting aan 36 meisjes en jonge vrouwen. Elke kamer had individuele wasgelegenheid en op elke verdieping was er een badkamer. Er werd een dagprijs bepaald voor de overnachting, het ontbijt, …
Jonge vrouwen die in de stad kwamen werken, konden er overnachten, net als de sociaal minder begunstigden en dit onder de vleugels van de zusters. 
De vzw stond jaren zelf in voor de organisatie en subsidiëring van haar werken maar richtte zich langzamerhand tot de overheid (eerst het Ministerie van Justitie, later de Vlaamse  Gemeenschap) als tehuis voor jonge meisjes. 
Begin de jaren tachtig werd de 'jeugdbescherming' een Vlaamse materie. In diezelfde periode werden ook de nog steeds franstalige statuten vertaald naar het nederlands. Er was een erkenning voor de opvang en begeleiding van maximum 36 meisjes tussen 14 en 21 jaar.
De meerderjarigheid zou in 1990 verlagen van 21 naar 18 jaar. Dit was een ingrijpend gebeuren voor de vzw die zich steeds gericht had naar adolescenten en jongvolwassenen. De vzw diende er zich op voor te bereiden.
 
In 1988 werd het gebouw uitgebreid met een extra ruime keuken zodat de meisjes meer kans kregen om zich te bekwamen op vlak van koken.

In 1989 werd ook de eerste studio voor kamertraining ingericht. Twee meisjes deelden een keuken en living en behielden daarnaast een eigen slaapkamer.
De beleidsdifferentiëring in de hulpverlening leidde tot een opsplitsing van de werking.
Op 1 april 1989 werd één leefgroep afgebouwd en werd dagcentrum De Horizon opgericht met een erkenning van 12 jongens en meisjes tussen 6 en 14 jaar.

Vanaf 1990 kreeg Bethanie een erkenning om drie meisjes te begeleiden bij het zelfstandig wonen buitenshuis.

In 1994 volgde een tweede studio zodat er een capaciteit van 4 meisjes op kamertraining was, de kamertraining gebeurde immers in duo. 

In 1997 werd een aanpalend huis met grote tuin aangekocht (Zandstraat 32) zodat het dagcentrum vanaf het najaar 1998 een eigen locatie had.
Door de afbouw van bedden en  nieuwe erkenningsnormen veranderde de erkenning tussen 1989 en 2000  een aantal keer  in capaciteit en leeftijd.

In 2000 gebeurde er een residentiële uitbreiding  met drie bedden.  Voortaan telde het dagcentrum  10 jongens en meisjes tussen 6en 18 jaar en het begeleidingstehuis  15 meisjes tussen 12 en 18 jaar. 
Het begeleidingstehuis ging zich in de jaren erna richten op de doelgroep van adolescente meisjes in de moeilijkste contexten. Dit ging tevens gepaard met een individualisering van de werking en een sterke uitbouw van contextbegeleiding. De studio's voor kamertraining werden voortaan individueel bewoond (incl slaapfunctie). Waar er in 2000 twee studio's beschikbaar waren, groeide dit aan tot 8 in 2017. 

In 2007 werd het begeleidingstehuis erkend als voorziening 1-bis. Deze voorzieningen hebben een kleine personeelsuitbreiding om wille van hun doelpubliek. In ruil hiervoor engageren ze zich tot opnameplicht.
 
Vanaf 2008 werd het door de zogenaamde flexibele norm ook mogelijk om residentiële begeleidingen om te buigen naar mobiele begeleidingen. Die flexibiliteit paste in het hulpverleningsmodel dat ontwikkeld werd.
In 2008 wijzigde ook de naam van de vzw naar Begeleidingscentrum Bethanie: de hulpverleningsdoelstellingen waren immers al lang breder geworden, het accent lag op het versterken van de integratie in de eigen context en niet op het overnemen van opvoedingstaken en ook het dagcentrum was beter in de naam geïntegreerd.

In 2011 werd een bijkomende erkenning verkregen om jongeren rechtstreeks uit de gemeenschapsinstelling te laten doorstromen.

In 2013 werd het CANO-label verkregen en werd Bethanie de 9de Cano-voorziening in Vlaanderen. Dit gebeurde gelijktijdig met de invoering van het Experimenteel Modulair Kader. Om de bestaande werking te waarborgen  gebeurde er een ombouw van 5 residentiële bedden naar 5 mobiele begeleidingen en een ondersteunende module.

In 2014 engageerde Bethanie zich (terug)als potentieel aanbod (bij beschikbare capaciteit) in het kader van het crisisnetwerk West-Vlaanderen.

In 2016 groeiden de werkingen verder naar elkaar toe. De instapleeftijd van de modules dagbegeleiding steeg van 6 naar 12 jaar en kwam op die manier op dezelfde hoogte van de verblijfsmodules. Naast het team dagbegeleiding en het team verblijf kwam er een nieuw team, het team contexbegeleiding, dat voortaan instaat voor alle contextbegeleidingen (verblijf, dagbegeleiding en mobiele begeleiding).
In 2016 kregen we tevens een een bijkomende intensieve contextbegeleidingsmodule toegekend om jongeren te begeleiden vanuit de gemeenschapsinstelling naar een eigen context.

De samenwerking met de gemeenschapsinstelling krijgt ook sedert april 2017 verder vorm door een aanvullende erkenning van 3 modules contextbegeleiding gericht op uitstroom waarvan 1 in de regio Oudenaarde – Ronse (prov O-Vl).

Finaal zijn we op heden erkend voor de begeleiding van 29 jongeren en hun gezin, onderverdeeld in 10 meisjes in verblijf, 10 jongeren in dagbegeleiding en 9 jongeren in mobiele begeleiding.